Lexoje këtu nëse e ke me ngut!
Një ngritje e papritur: para vetëm disa vitesh ekipi luante në fusha fshatarësh. Sot Kosova po lufton për kualifikimin në Kupën e Botës – dhe po ndryshon imazhin e gjithë vendit
Nga Tilman Paulus dhe Enver Robelli / Tages-Anzeiger
Arbnor Morina do të ishte i kënaqur me një barazim kundër Zvicrës. “1:1, ndoshta 2:2.”
Lulzim Berisha dëshiron fitore. “1:0 për Kosovën, çdo rezultat tjetër do të ishte shumë i lartë. Jam realist.”
Dhe Fitim Uka thotë se rezultati nuk ka rëndësi: “Bëhet fjalë për diçka më të madhe se futbolli.”
Në lokalin Dardanët, një natë para ndeshjes së madhe Kosovë–Zvicër, atmosfera është e qetë. Ky vend i tifozëve të Kosovës ndodhet brenda stadiumit Fadil Vokrri në Prishtinë. Në pjesën veriore ata e kanë ndërtuar poshtë tribunës: gjithçka është në blu dhe të verdhë, në mure ka shumë fotografi dhe në dritare qëndrojnë kupa të arta.
Të gjithë flasin vetëm për ndeshjen me Zvicrën.
“Krenari” – fjala që i bashkon të gjithë
Askush nuk e beson se Kosova mund të fitojë me gjashtë gola dallim kundër Zvicrës për t’u kualifikuar direkt në Kupën e Botës 2026. As Morina(ne foton poshtë me Lulzim Berishen) , ish-futbollisti që ka luajtur edhe në Zvicër, as Berisha, udhëheqësi i “Dardanëve”, as Fitim Uka, ish-gazetar që ende e ndjek nga afër futbollin kosovar.
Të gjithë përdorin të njëjtën fjalë për të përshkruar atë që po ndodh: krenari.
“Gjithkush është krenar për kombëtaren. Të gjithë kosovarët. Kudo që janë,” thotë Morina.
Por për çfarë bëhet fjalë kur kjo është më shumë se futboll?
Perceptimi i Kosovës po ndryshon – jo vetëm në Prishtinë
“Po jua shpjegoj,” thotë Uka. “Nuk është e lehtë, sidomos për ata që nuk janë nga Kosova.”
“Duhet ta dini se për shumë njerëz në botë ne kemi qenë gjithmonë vendi i pasluftës, i varur nga ndihmat. Kosova lidhej me luftë, shtypje dhe konflikte. Por falë fitoreve të kombëtares, kjo po ndryshon.”
Brenda pak vitesh Kosova është ngritur në renditjen e FIFA-s nga vendi 190 në vendin 84. Fitoret e fundit kundër Suedisë dhe Sllovenisë e kanë rritur edhe më shumë besimin.
“Ne kemi filluar nga zero dhe tani jemi më lart se ç’e kanë pritur shumica,” thotë Morina. “Dhe për më tepër: ky ekip po bën reklamë për vendin tonë në gjithë botën.”
Rruga e gjatë drejt futbollit botëror
Rruga deri te pranimi në futbollin ndërkombëtar ishte e gjatë. Në vitin 1999 mbaroi lufta, në 2008 vendi shpalli pavarësinë, dhe në maj 2016 në Budapest pati lot gëzimi: UEFA e pranoi Kosovën si anëtare të 55-të. Pak ditë më vonë edhe FIFA i hapi dyert.
Për shumë vite tifozët kosovarë identifikoheshin me kombëtaren e Shqipërisë – “mëma”, siç e quanin. Disa ende e bëjnë këtë. Por sa më shumë të forcohet ekipi i Kosovës, aq më e dukshme bëhet identiteti i ri sportiv.
Identiteti i ri i brezit të ri
“Është çështje brezash,” thotë autorja Shqipe Sylejmani (foto poshtë), e lindur në Prishtinë në vitin 1988 dhe e rritur në Zvicër.
“Kush ka lindur para vitit 2008 nuk kishte flamur, shtet apo kombëtare të vetën. Ne kishim Shqipërinë dhe e shihnim veten si kosovarë-shqiptarë. Por gjeneratat që lindën pas vitit 2008 janë rritur me identitet kosovar. Dhe sot ata e quajnë veten ‘kosovarë’.”
E tani kanë një kombëtare që i përfaqëson në botë.
Një ekip që i jep vendit ndjenjën e lirisë
Sukseset e kombëtares i japin vendit fuqi dhe vetëbesim. Çdo ndeshje e mirë është një dëshmi se edhe Kosova mund të arrijë shumë.
“Është çliruese për njerëzit që kanë kaluar vite të tëra nën shtypje të shohin një ekip që ngrihet lart,” thotë Jeton Tolaj(foto poshtë), biznesmen nga Berna, i cili ka udhëtuar për të ndjekur ndeshjen.
Dhe mos harrojmë: futbollistët e Kosovës po i japin njerëzve edhe lirinë fizike. Që nga 1 janari 2024, qytetarët e Kosovës mund të udhëtojnë pa viza në Europë. Ndeshjet jashtë vendit janë bërë festë e kësaj lirie të re.
Nga fushat e fshatarëve – në playoff për Kupën e Botës
Sukseset e fundit i kanë rikthyer kujtimet e së kaluarës së zymtë. Në vitet ’90, pas heqjes së autonomisë nga Milosheviqi, shqiptarët e Kosovës u përjashtuan nga shkollat, universitetet, spitalet, institucionet – madje edhe nga stadiumet.
Futbolli u zhvendos në një botë paralele. Skuadrat luanin në fusha që pronarët e tokave u jepnin me dëshirë. Pas ndeshjeve lojtarët laheshin në lumë. Është realitet që ndodhi jo shumë kohë më parë – dhe sot Kosova është në playoff për Botërorin 2026.
Krenaria që bashkon diasporën dhe vendin
“Shumë njerëz në Kosovë dhe diasporë ndjejnë një krenari të jashtëzakonshme,” thotë Sylejmani. “Për një vend ku gjysma e popullsisë është nën moshën 35 vjeç, kombëtarja është motori i madh i shpresës dhe energjisë.”
“Stolz (krenaria) është emocion që të shtyn përpara,” thotë Fitim Uka, i cili tani është doktor i psikologjisë. “Kur shohim njerëz nga ne që arrijnë sukses, na motivon. Jam i bindur se kjo po e ndihmon Kosovën të zhvillohet.”
Një duel miqsh – dhe një ëndërr që vazhdon
Ndeshja e së martës është e pesta midis dy vendeve që janë kaq të lidhura. Zvicra ka fituar një herë, ndeshjet e tjera kanë përfunduar baraz.
“Është duel mes miqsh,” thotë Tolaj. “Zvicra me shumë gjasë shkon direkt në Botëror, Kosova ka ende shanse. Të gjithë fitojnë.”
Por për kosovarët do të thotë shumë të fitojnë qoftë edhe për një mbrëmje kundër “vëllait të madh”.
Dhe ëndrra për Botërorin vazhdon:
“Jam i bindur se nuk jemi në fund. Një ditë do të jemi në Kupën e Botës”.
The post Gazeta zvicerane: skuadra e Kosovës si simbol krenarie appeared first on Lapsi.al.
