Më mirë në shtet, apo në privat? Si po ndryshon hendeku i pagave në të dy sektorët

Në vitin 2024 paga mesatare në sektorin privat ishte 22.7% më e ulët në se në sektorin shtetëror, duke thelluar me tej diferencën në krahasim me vitin 2023 prej 19.9% dhe në 2022 me 16.3%.

Në 2024 punonjësit në sektorin publik morën mesatarisht 20.8 mijë lekë në muaj më shumë se të punësuarit në privat, në vitin 2022 kjo diferencë ishte 16.3 mijë lek.

Të dhënat zyrtare të INSTAT, tregojnë se paga mesatare mujore bruto në sektorin shtetëror arriti 92,069 lekë më 2024 ose rreth 12.4 për qind më shumë se në vitin 2023. Në sektorin privat paga bruto mujore shënoi 71,179 lekë me rritje vjetore 8.5 për qind më shumë se në vitin 2023.

Hendeku i pagave mes sektorit shtetëror dhe atij privat në vitin 2024 u thellua kryesisht për shkak të rritjes së fortë të pagave në administratën publike, ndërkohë që sektori privat nuk mundi të ndjekë të njëjtin ritëm për shkak të kostove të larta.

Të dhënat më të fundit mbi pagat mesatare mujore në Shqipëri për periudhën 2014–2024 tregojnë një rritje të ndjeshme të pagave si në sektorin shtetëror, ashtu edhe në atë privat, megjithatë diferenca mes tyre vijon të mbetet e dukshme. Në vitin 2014, paga mesatare mujore në sektorin shtetëror ishte 53,025 lekë, ndërsa në sektorin privat 41,970 lekë, duke krijuar një hendek prej 11,055 lekësh ose rreth 20.8% në favor të administratës publike.

Gjatë viteve në vijim, të dy sektorët kanë shënuar rritje të konsiderueshme të pagave, por dinamika ka qenë e ndryshme. Në vitin 2018, paga mesatare mujore në shtet arriti 61,023 lekë, ndërsa në privat 45,759 lekë, duke e thelluar hendekun në 15,264 lekë ose 25%. Kjo tendencë vazhdoi deri në vitin 2021, kur diferenca në përqindje arriti mbi 24%.

Të dhënat tregojnë se pas vitit 2022, sektori privat ka shënuar një ritëm më të shpejtë rritjeje të pagave, duke ngushtuar përkohësisht diferencën me sektorin publik. Në vitin 2022, hendeku ra në vetëm 16.8%, duke shënuar nivelin më të ulët në dekadën e fundit. Kjo lidhet kryesisht me rritjen më agresive të pagave në sektorin privat, e nxitur nga konkurrenca më e fortë për fuqinë punëtore, rritja e kërkesës dhe emigrimi i lartë.

Situata ndryshon sërish në vitet 2023 dhe 2024. Në 2023, paga mesatare në sektorin shtetëror arriti 81,887 lekë, ndërsa në privat 65,566 lekë, duke rritur sërish hendekun në mbi 16,300 lekë ose rreth 19.9%. Tendenca është edhe më e fortë në vitin 2024, ku paga mesatare në administratë ngjitet në 92,069 lekë, ndërsa në sektorin privat 71,179 lekë, duke krijuar një diferencë prej 20,890 lekësh, që përfaqëson rreth 22.7%.

Në vitin 2024, qeveria ndërmori një nga rritjet më të mëdha të pagave në sektorin shtetëror gjatë dekadës së fundit. Kjo lidhet me reformën e pagave, e cila synon të tërheqë dhe mbajë profesionistët në administratë, sidomos në sektorë strategjikë si arsimi, shëndetësia, drejtësia dhe siguria kombëtare.

Ndërkohë që administrata publike përfitoi rritje të ndjeshme, sektori privat nuk arriti të mbajë të njëjtin ritëm. Shumë biznese, sidomos të vogla dhe të mesme, janë përballur me kosto të larta operacionale për shkak të inflacionit dhe shtrenjtimit të burimeve dhe rënies së kërkesës nga jashtë./ Monitor