Tre vjet më parë, marrëdhëniet greko-turke ishin në pikën më të ulët, me Rexhep Tajip Erdogan që sulmonte vazhdimisht Kryeministrin grek, Kyriakos Mitsotakis, ndërsa vite të tëra konflikti të hidhur kishin paraprirë si në Egje me Oruc Reis, ashtu edhe në Evros me krizën e migracionit.
Megjithatë, që atëherë shumë gjëra kanë ndryshuar. Marrëdhëniet greko-turke janë normalizuar, pavarësisht disa ulje-ngritjeve, dhe sot Erdogan e quan Mitsotakis “miku im i dashur” gjatë deklaratave të përbashkëta, ndërsa gjuha e trupit në kontaktet midis zyrtarëve të të dy vendeve tregon intimitet. Në rrugët kryesore të Ankarasë ishte vendosur një banderolë e madhe me një foto të Mitsotakis dhe Erdogan nga një takim i mëparshëm, me mbishkrimin: “Mirë se vini, z. Kryeministër”.
Natyrisht, Greqia dhe Turqia nuk janë vende mike dhe nuk pritet që të bëhen të tilla në të ardhmen e afërt. Megjithatë, të dy udhëheqësit, të vetëdijshëm për mjedisin e trazuar gjeopolitik, synojnë të shmangin shtimin e problemeve në marrëdhëniet dypalëshe. Siç thuhet në deklaratën e përbashkët të Mitsotakis dhe Erdogan, vendet ranë dakord të krijojnë kanale komunikimi dhe mekanizma shkëputjeje në të gjitha nivelet, për të parandaluar që mosmarrëveshjet të shndërrohen në kriza.
Në këtë kontekst, këshilltarja e re diplomatike e Kryeministrit grek, Ambasadorja Katerina Nasika, mbërriti në Ankara dhe u takua me bashkëbiseduesit e saj të rinj, duke marrë detyrën nga Ambasadori Milton Nikolaidis, i cili po del në pension dhe do të marrë përsipër ambasadën në Paris.
Sipas burimeve kompetente, gjatë takimit kokë më kokë 1.5-orësh midis dy udhëheqësve u diskutuan të gjitha çështjet, duke përfshirë Egjeun, planifikimin hapësinor detar, parqet detare, NAVTEX dhe çështjen SAFE nga ana e Turqisë. Mesazhi kryesor ishte se të dy vendet mund të diskutojnë pikat e divergjencës pa krijuar tensione. Veçanërisht me interes është vlerësimi i Erdogan që mosmarrëveshjet greko-turke mund të zgjidhen në bazë të së drejtës ndërkombëtare, një çështje që zakonisht Turqia nuk e përmend publikisht.
Analiza e konferencës për shtyp tregon se vizita ishte e organizuar dhe e orkestruar me kujdes. Të dy udhëheqësit ndoqën tekstin e përgatitur dhe nuk devijuan nga ai, ndërsa Erdogan nuk iu përgjigj kritikave të Mitsotakis për pakicën në Traki, programin SAFE dhe marrëdhëniet me Izraelin. Mitsotakis theksoi rolin e Greqisë në Këshillin e Sigurimit të OKB-së dhe përkushtimin ndaj zgjidhjes me dy shtete për Izraelin dhe palestinezët, ndërsa Erdogan madje duartrokiti deklaratat e Kryeministrit grek.
Ministrat pjesëmarrës në Këshillin Suprem të Bashkëpunimit raportuan se klima ishte e barabartë dhe bashkëpunuese, me fokus në pikat e konvergjencës për të tejkaluar dallimet. Për shembull, Ministri i Zhvillimit grek, Takis Theodorikakos, dhe Ministri turk i Industrisë, Mehmet Fethi Şehir, ranë dakord për vizita të ndërsjella në shtator. Po ashtu, Kyriakos Pierrakakis dhe homologu turk z. Simsek vendosën të organizojnë dy forume biznesi në Stamboll dhe Athinë, për të avancuar bashkëpunimin dhe arritur objektivin e 10 miliardë dollarëve në tregtinë dypalëshe.
Vizita dhe darka e organizuar nga Erdogan, ku morën pjesë edhe Patriarku Bartolomeu dhe biznesmenë të shquar grekë dhe turq, krijuan një klimë relaksimi. Mitsotakis dhe Erdogan diskutuan kryesisht detyrimet e tyre familjare dhe ndërkombëtare, duke lënë çështjet e axhendës kryesore për takime të tjera.
Nuk është e qartë se kur do të zhvillohet një takim tjetër bilateral, por Mitsotakis pritet të vizitojë Ankara më 7 dhe 8 korrik për Samitin e NATO-s, ku Turqia është vendi pritës këtë vit.
The post Klimë bashkëpunuese mes udhëheqësit grek dhe turk, Erdogan e quan Mitsotakis “mik të dashur” appeared first on Euronews Albania.
