Vendet evropiane ndryshojnë shumë në qasjen e tyre ndaj vdekjes së asistuar, si rregullohet eutanazia në të gjithë Evropën?
Rasti i Noelia Castillo , një gruaje 25-vjeçare spanjolle që iu nënshtrua eutanazisë pas një beteje të gjatë ligjore, ka ringjallur debatin mbi kujdesin në fund të jetës.
Castillo, e cila ishte paraplegjike pasi u përpoq t’i jepte fund jetës në vitin 2022 pas një sulmi seksual, iu nënshtrua eutanazisë të enjten, më 26 mars, në një qendër kujdesi shëndetësor pranë Barcelonës.
Çështja ka shkaktuar polemika në të gjithë Spanjën, pasi babai i saj nisi një padi ligjore të mbështetur nga grupi konservator Abogados Cristianos (Avokatë të Krishterë), duke argumentuar se gruaja nuk kishte kapacitetin mendor për të marrë këtë vendim.
Pas një procedure ligjore 20-mujore, duke përfshirë vendimet e Gjykatës Supreme Spanjolle, Gjykatës Kushtetuese dhe Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut, të gjitha mbështetën vendimin e Castillos.
Në Spanjë, eutanazia dhe vetëvrasja e asistuar u legalizuan në vitin 2021. Pacientët duhet të vuajnë nga një sëmundje serioze dhe e pashërueshme, ose nga një gjendje serioze, kronike dhe dobësuese e certifikuar nga mjeku përgjegjës.
Ata duhet të paraqesin dy kërkesa, vullnetarisht dhe pa asnjë presion të jashtëm, me një hapësirë prej të paktën 15 ditësh kalendarike midis të dyjave.
Vende të tjera në Evropë që lejojnë eutanazinë të administrohet nga mjekët janë Belgjika, Luksemburgu dhe Holanda.
Si rregullohet vdekja e asistuar në të gjithë Evropën?
Holanda
Holanda ishte vendi i parë në botë që legalizoi eutanazinë në vitin 2002.
Ligji lejon eutanazinë kur një pacient përjeton vuajtje të padurueshme pa perspektivë shërimi. Kjo vlen si për sëmundjet psikiatrike ashtu edhe për ato fizike.
Legjislacioni holandez kërkon që mjekët të përmbushin disa kritere përpara se të administrojnë eutanazinë: ata duhet të jenë të sigurt se kërkesa e pacientit është vullnetare dhe e menduar mirë dhe se vuajtja e pacientit është e padurueshme, pa perspektivë përmirësimi.
Ata gjithashtu duhet ta informojnë pacientin për situatën dhe prognozën e tij, të arrijnë në përfundimin se nuk ka alternativë të arsyeshme dhe të kërkojnë një konsultë nga një mjek i pavarur.
Belgjikë
Belgjika dekriminalizoi eutanazinë në rrethana specifike në vitin 2002.
Procedura duhet të kërkohet nga pacienti, i cili në kohën e kërkesës duhet të jetë me mendje të shëndoshë dhe i vetëdijshëm. Pacienti duhet të vuajë nga një gjendje mjekësore terminale dhe të ketë vuajtje të vazhdueshme dhe të padurueshme fizike dhe/ose psikologjike që nuk mund të lehtësohen.
Luksemburg
Në vitin 2009, Luksemburgu miratoi legjislacionin mbi eutanazinë dhe vetëvrasjen e asistuar, duke u ofruar pacientëve mundësinë për të vdekur nëse vuajtjet e tyre konsiderohen të padurueshme.
Për të kërkuar procedurën, pacienti duhet të ketë një gjendje mjekësore të pashërueshme që rezulton nga një aksident ose sëmundje.
Kërkesa duhet të bëhet ndërsa pacienti është i vetëdijshëm, në moshë madhore dhe i aftë të marrë vendimet e veta pa presion të jashtëm.
Austri
Austria e ka lejuar vdekjen e asistuar që nga viti 2022. Modeli austriak lejon në mënyrë strikte vetëm vdekjen vullnetare të asistuar, në të cilën pacienti duhet ta administrojë vetë ilaçin, i cili shpërndahet nga një farmaci pas një procesi rigoroz validimi.
Qasja është e kufizuar për të rriturit me aftësi vendimmarrëse që vuajnë nga një sëmundje serioze, e pashërueshme dhe e përhershme që shkakton një “dëmtim të përhershëm të mënyrës së jetesës”.
Cilat vende po shqyrtojnë legalizimin e vdekjes së asistuar?
Në Francë, Presidenti Emmanuel Macron u zotua të prezantojë legjislacionin mbi vdekjen e asistuar pas rizgjedhjes në vitin 2022.
Që kur projektligji u propozua zyrtarisht për herë të parë në vitin 2024, ka pasur polemika rreth tij. Që atëherë, teksti ka qenë në një proces debati midis Asamblesë Kombëtare dhe Senatit. Procesi është ende i hapur dhe hapi tjetër është një lexim i dytë në Senat.
Parlamenti portugez miratoi një ligj në lidhje me eutanazinë dhe vdekjen e asistuar në vitin 2023, megjithatë, ai ende nuk ka hyrë në fuqi. Ai është vënë dy herë në veto nga presidenti portugez dhe është kundërshtuar nga gjykata kushtetuese e vendit.
Vitin e kaluar, qeveria malteze nisi një konsultim publik mbi eutanazinë vullnetare të asistuar për të vendosur nëse do të paraqiste një propozim legjislativ.
Në Slloveni, një referendum jo-detyrues në vitin 2024 mbështeti vdekjen e asistuar, të cilën Asambleja Kombëtare e miratoi në ligj në vitin 2025. Megjithatë, në një referendum të dytë detyrues në fund të vitit të kaluar, 53 përqind e votuesve e hodhën poshtë ligjin. Zbatimi i tij tani do të pezullohet për të paktën një vit.
The post Nga Spanja në Luksemburg, si rregullohet eutanazia në të gjithë Evropën? appeared first on Euronews Albania.
