Donald Trump është zotuar se do ta zbatojë “100%” kërcënimin e tij për të vendosur tarifa ndaj vendeve evropiane që kundërshtojnë kërkesën e tij për të marrë kontrollin e Groenlandës.
Aleatët evropianë janë rreshtuar në mbështetje të sovranitetit të Groenlandës. Ministri i Jashtëm i Danimarkës theksoi se presidenti i SHBA-së nuk mund ta kërcënojë rrugën e tij drejt pronësisë së territorit gjysmë-autonom danez.
Sekretarja e Brendshme e Mbretërisë së Bashkuar, Yvette Cooper, përsëriti qëndrimin e Mbretërisë së Bashkuar se e ardhmja e Groenlandës u takon vetëm “grenlandezëve dhe danezëve” ta vendosin.
Të hënën, Trump nuk pranoi të përjashtonte përdorimin e forcës dhe këmbënguli se do të vazhdonte me tarifat e kërcënuara për mallrat që mbërrijnë në SHBA nga Mbretëria e Bashkuar dhe shtatë vende të tjera aleate të NATO-s.
Në një postim në Truth Social në orët e para të mëngjesit të së martës, presidenti amerikan tha se kishte pasur një “bisedë telefonike shumë të mirë” me sekretarin e përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, dhe se ishte rënë dakord për një takim “shumëpalësh” në Zvicër këtë javë.
Ai vijoi: “Groenlanda është e domosdoshme për sigurinë kombëtare dhe botërore. Nuk mund të ketë kthim pas – për këtë, të gjithë janë dakord!”
Trump ka thënë se do t’i vendosë Britanisë një tarifë prej 10% “për çdo mall” të dërguar në SHBA duke filluar nga 1 shkurti, e cila do të rritet në 25% nga 1 qershori, derisa të arrihet një marrëveshje që Uashingtoni të blejë Groenlandën nga Danimarka.
Ai tha se e njëjta gjë do të vlente edhe për Danimarkën, Norvegjinë, Suedinë, Francën, Gjermaninë, Holandën dhe Finlandën – të gjitha anëtare të aleancës mbrojtëse të NATO-s, e themeluar në vitin 1949.
I pyetur nëse do ta zbatojë kërcënimin për tarifat, Trump i tha NBC News: “Do ta bëj, 100%”.
Kur u pyet nga media nëse do të përdorte forcën për të pushtuar territorin, presidenti u përgjigj: “Pa koment”. Trump shtoi: “Evropa duhet të përqendrohet në luftën mes Rusisë dhe Ukrainës, sepse, sinqerisht, shihni se çfarë u ka sjellë kjo… Kjo është ajo në të cilën Evropa duhet të përqendrohet – jo në Groenlandë.”
Danimarka ka paralajmëruar se çdo veprim ushtarak i SHBA-së në Groenlandë do të shënonte fundin e NATO-s. Ditët e fundit, Groenlanda ka marrë mbështetje nga anëtarët evropianë të aleancës – disa prej të cilëve dërguan një numër të kufizuar trupash në Groenlandë javën e kaluar, në një veprim fillimisht simbolik.
Megjithatë, Trump e pasoi këtë vendosje me një njoftim për vendosjen e tarifave ndaj tetë aleatëve të NATO-s.
Ministri i Jashtëm danez, Lars Løkke Rasmussen, tha se Evropa duhet t’u tregonte kërcënimeve të Presidentit Trump për tarifat se “nuk janë rruga përpara”.
“Kemi vija të kuqe që nuk mund të kalohen”, tha ai për Sky News. “Nuk mund të kërcënoni rrugën tuaj drejt pronësisë së Groenlandës. Nuk kam ndërmend ta përshkallëzoj këtë situatë.”
Kancelari gjerman, Friedrich Merz, tha se tarifat nuk i sjellin dobi askujt dhe shprehu shpresën se do të takohej me presidentin e SHBA-së gjatë udhëtimit të tij në Davos për Forumin Ekonomik Botëror.
“Ne nuk e duam këtë përshkallëzim. Nuk duam një mosmarrëveshje tregtare me Shtetet e Bashkuara të Amerikës”, tha ai.
Ai shtoi gjithashtu se administrata Trump nuk do të ishte befasuar nga i ashtuquajturi mision zbulues i NATO-s gjatë fundjavës, pasi ishte njoftuar dhe rënë dakord paraprakisht.
“Nuk ishte kurrë një veprim ushtarak”, tha kancelari gjerman.
Bashkimi Evropian do të mbajë të enjten një samit emergjent në Bruksel, ku udhëheqësit do të diskutojnë se si t’i përgjigjen kërcënimit të fundit të Trump për të pushtuar Groenlandën.
Kaja Kallas, shefja e politikës së jashtme të BE-së, tha se blloku “nuk ka interes të nisë një luftë, por do të qëndrojë në pozicionin e tij”.
“Por kërcënimet tregtare nuk janë mënyra për ta zgjidhur këtë çështje”, shtoi Kallas. “Sovraniteti nuk është për tregti.”
Kjo vjen në një kohë kur u publikuan shkëmbime mesazhesh midis Trump dhe kryeministrit norvegjez, ku tregohet se të dielën presidenti amerikan fajësoi Norvegjinë për faktin se nuk mori Çmimin Nobel për Paqen.
Në përgjigjen e tij, të parë nga BBC, Jonas Gahr Støre shpjegoi se një komitet i pavarur, dhe jo qeveria norvegjeze, e jep çmimin, i cili tetorin e kaluar iu dha udhëheqëses së opozitës së Venezuelës, María Corina Machado.
“Qëndrimi i Norvegjisë për Groenlandën është i qartë. Groenlanda është pjesë e Mbretërisë së Danimarkës dhe Norvegjia e mbështet plotësisht Mbretërinë e Danimarkës në këtë çështje”, shtoi Støre.
Trump foli gjithashtu për këto shkëmbime mesazhesh në intervistën e së hënës, duke thënë: “Norvegjia e kontrollon plotësisht [Çmimin Nobel], pavarësisht asaj që thonë.”
“Atyre u pëlqen të thonë se nuk kanë asnjë lidhje me të, por kanë plotësisht.”
Ndërkohë, Komanda e Mbrojtjes Hapësinore të Amerikës së Veriut (NORAD) njoftoi të hënën se disa avionë po shkonin drejt Bazës Hapësinore Pituffik në Groenlandë.
Organizata e përbashkët e mbrojtjes ushtarake SHBA–Kanada theksoi se bëhej fjalë për një operacion rutinë “për të mbështetur aktivitete të ndryshme të planifikuara prej kohësh të NORAD-it” dhe se gjithçka ishte koordinuar me Danimarkën, ndërsa qeveria e Groenlandës ishte informuar.
Operacione të ngjashme të NORAD-it në këtë bazë janë zhvilluar edhe në vitet 2022, 2023 dhe vitin e kaluar.
The post Trump: Do të zbatojë “100%” kërcënimin për tarifat ndaj Groenlandës, BE zotohet të mbrojë interesat e saj appeared first on Euronews Albania.
