Euronews Business shqyrton se si ndryshuan të ardhurat reale të familjeve për person pas COVID-19 dhe gjatë dekadës së fundit.
Të ardhurat reale të familjeve në BE për frymë janë rritur me rreth 7% që nga periudha para pandemisë, por ndryshimet midis viteve 2019 dhe 2024 ndryshojnë shumë në vende të ndryshme.
Vendet nordike në përgjithësi regjistruan rritje më të vogla, ndërsa shumë vende të Evropës Lindore dhe Qendrore panë një rritje më të fortë. Trendet gjatë dekadës së fundit ndryshojnë gjithashtu në të gjithë Evropën.
Pra, si kanë ndryshuar të ardhurat reale të familjeve për frymë në të gjithë Evropën gjatë 10 viteve të fundit, nga viti 2014 deri në vitin 2024? Si krahasohet kjo me periudhën para pandemisë? Dhe cilat vende kanë të ardhurat më të larta të familjeve për person në standardet e fuqisë blerëse (PPS), sipas Eurostat?
Ato u rritën me 17% midis viteve 2014 dhe 2024. Rritja u ngadalësua kryesisht në vitin 2020 për shkak të pandemisë COVID-19, si në shumë vende, me disa që madje regjistruan rënie.
Pastaj rifilloi gradualisht, duke rezultuar në një rritje prej 7% nga nivelet para pandemisë midis viteve 2019 dhe 2024.
Çfarë janë të ardhurat familjare?
Të ardhurat e familjes për person llogariten duke pjesëtuar të ardhurat bruto të disponueshme të rregulluara të një familjeje me popullsinë totale. Pra, çfarë është saktësisht kjo?
Tregon se sa para kanë familjet në dispozicion për të shpenzuar ose kursyer. Matet pasi zbriten taksat mbi të ardhurat dhe kontributet e pensioneve.
Çështja kryesore është se përfshin edhe vlerën e shërbimeve të tilla si arsimi dhe kujdesi shëndetësor që familjet i marrin falas nga qeveritë dhe organizatat jofitimprurëse.
‘Reale’ do të thotë që vlera nominale është rregulluar për rritjet e çmimeve, duke përdorur deflatorin e shpenzimeve aktuale të konsumit përfundimtar të familjes.
Rritja më e ulët në vendet nordike që nga pandemia
Kroacia regjistroi rritjen më të fortë të të ardhurave reale familjare për person gjatë këtyre pesë viteve me 26%. Malta regjistroi 24%, Hungaria 20%, Rumania 19% dhe Polonia regjistruan një rritje prej 16%, duke i renditur ato ndër rritjet më të larta, të gjitha mbi 15%.
Përveç Maltës, këto vende janë jashtë zonës së euros dhe rritja pasqyron edhe ndryshimet në monedhat kombëtare. Ky nuk është rasti për Suedinë dhe Danimarkën.
Tre vendet nordike janë në fund të renditjes. Suedia me 1%, Finlanda me 2% dhe Danimarka me 3% regjistruan vetëm një rritje modeste. Sipas OECD-së, në kulmin e krizës COVID-19, normat e papunësisë u rritën më shumë në vendet nordike sesa në shumë vende të tjera evropiane.
Ekonomitë e “Katër të Mëdhave” të BE-së mbeten gjithashtu nën mesataren e BE-së. Franca dhe Spanja (të dyja 6%) janë pak nën mesataren e BE-së, ndërsa Italia dhe Gjermania (të dyja 4%) janë më afër niveleve nordike.
Ndryshimi dhjetëvjeçar i të ardhurave familjare
Në përgjithësi, vendet jo-euro shënuan një rritje më të fortë midis viteve 2014 dhe 2024, me Rumaninë që arriti në 76%. Ndër shtatë vendet me rritjen më të lartë, Malta është e vetmja anëtare e eurozonës me 55%.
Turqia (68%), Hungaria (55%), Kroacia (51%), Bullgaria (45%) dhe Polonia (42%) shënuan gjithashtu rritje të forta.
Kroacia dhe Bullgaria iu bashkuan eurozonës më vonë.
Eurostat vuri në dukje se rritja reale e PBB-së në eurozonë ka qenë më e dobët se në BE gjatë dy dekadave të fundit.
Suedia regjistroi rritjen më të ulët gjatë 10 viteve të fundit. Dy vendet e tjera nordike gjithashtu mbeten nën mesataren e BE-së prej 17%, me Finlandën në 10% dhe Danimarkën në 14%.
Spanja është vetëm dy pikë mbi mesataren e BE-së, ndërsa tre ekonomitë e tjera të mëdha janë nën këtë nivel.
Ku janë të ardhurat familjare më të larta në terma të PPS-së?
Ndërsa normat e rritjes kanë rëndësi, ato nuk tregojnë nivelet aktuale të të ardhurave familjare në të gjitha vendet. Për këtë krahasim përdoren të ardhurat bruto të disponueshme të rregulluara të familjeve për frymë në PPS.
Që nga viti 2024, të dhënat më të fundit të disponueshme, Luksemburgu ka të ardhurat më të larta familjare për person me 41,552 PPS midis 32 vendeve evropiane. Gjermania (37,098), Austria (34,443), Holanda (34,406) dhe Zvicra (33,971) plotësojnë pesë vendet e para.
Të ardhurat familjare për person janë gjithashtu mbi 30,000 PPS në Belgjikë, Francë, Islandë dhe Norvegji.
Bullgaria ka të ardhurat më të ulëta familjare për person me 7,802 PPS bazuar në të dhënat e vitit 2022. Vendet e Evropës Lindore dhe të Ballkanit, përfshirë kandidatët për në BE, gjithashtu raportojnë të ardhura më të ulëta familjare në terma të PPS.
Serbia ka një nivel prej 13,311 PPS, ndërsa disa të tjera variojnë kryesisht midis 20,000 dhe 25,000 PPS, duke përfshirë Greqinë, Turqinë, Sllovakinë, Rumaninë dhe Hungarinë.
Tre pozicionet e para në renditjen PPS mbetën të pandryshuara në vitet 2014, 2019 dhe 2024. Në të kundërt, Greqia dhe Suedia humbën terren gjatë kësaj periudhe midis 30 vendeve. Suedia u rendit e 6-ta në vitin 2014, e 8-ta në vitin 2019 dhe e 10-ta në vitin 2024. Greqia ra nga vendi i 23-të në të 28-tin gjatë dekadës.
Në të kundërt, Holanda u ngjit nga vendi i 7-të në të 4-tin. Hungaria u ngjit nga vendi i 26-të në të 22-tin, ndërsa Rumania u ngjit nga vendi i 29-të në të 24-tin.
Në teori, një PPS blen të njëjtën sasi mallrash dhe shërbimesh në çdo vend.
The post Të ardhurat reale të familjeve për person në Evropë: Ku u rritën më shumë që nga pandemia? appeared first on Euronews Albania.
