Startup-i francez Maiaspace po punon për të zhvilluar mini-lançuesin e parë të ripërdorshëm në Evropë. Ky brez i ri raketash përfaqëson një sfidë të madhe për autonominë hapësinore evropiane, ndërsa kompania amerikane SpaceX ka imponuar standardet e saj të ripërdorshmërisë dhe uljes së kostos për vite me radhë.
MaiaSpace po monton dhe po teston mini-lançuesin e parë të ripërdorshëm në Evropë në fabrikën e saj në Vernon, Normandi. Projekti i saj është aktualisht më i përparuari i këtij lloji në Evropë. Fluturimi i parë është planifikuar në fillim të vitit 2027. Një degë e ArianeGroup — gjiganti industrial francez që prodhon lançues të rëndë Ariane — MaiaSpace tashmë ka kontrata tregtare të nënshkruara për disa vite.
Raphaël Chevrier, zëdhënës i MaiaSpace, na çon në punishte ku montohen prototipet në shkallë të plotë të lëshuesit Maia.
Vetëm modeli i fazës së parë është rreth tridhjetë metra i gjatë. Është kjo fazë e parë që mund të rikuperohet, ngjashëm me atë që Space X i Elon Musk ka bërë tashmë për rreth dhjetë vjet. Me Maia-n, Evropa po përpiqet ta kapë këtë vonesë.
Evropa aktualisht nuk e ka teknologjinë për të rikuperuar vertikalisht një fazë të parë. Pra, kjo do të jetë hera e parë që një kompani i përfshin këto teknologji dhe potencialisht është gjithashtu pararendësi i teknologjive që mund të zbatohen në lançuesit më të rëndë evropianë.
Maia mund të ripërdoret të paktën katër herë. Rimëkëmbja e fazës së parë do të ulë kostot dhe çmimet e transportit të satelitëve. Raketa e së ardhmes do të jetë në gjendje të transportojë satelitë që peshojnë deri në katër ton në orbitë të ulët, një zgjedhje që i përgjigjet tregut në lulëzim për satelitët e vegjël, të përdorur zakonisht për vëzhgimin e Tokës dhe telekomunikacionin.
Zhvillimi i një mini-lançuesi evropian të ripërdorshëm nuk është vetëm një çështje teknologjike; ai përfshin edhe revolucionarizimin e modelit ekonomik të industrisë hapësinore evropiane. Ky model mishërohet nga kjo startup.
“Industria hapësinore”, shpjegon Yohann Leroy, Drejtor Ekzekutiv i MaiaSpace, “po kalon një transformim të nxitur nga ndryshimi teknologjik, me miniaturizimin e një numri teknologjish dhe një ulje shumë të ndjeshme të kostove. Kjo ulje e kostove bën të mundur transformimin potencial të tregjeve të veçanta në tregje masive. Për të pasur sukses në këtë treg, ne duhet të lançojmë satelitë me një kosto shumë më të ulët se ajo që kërkohej vetëm disa vite më parë”.
Në vitin 2015, kompania amerikane SpaceX u bë e para që theu modelin në një sektor që më parë dominohej nga qeveritë. Ne po kalojmë nga ‘programi’ hapësinor në ‘produktin’ hapësinor. Duke u përqendruar në raketa të ripërdorshme dhe një shkallë të lartë lëshimi, themeluesi i saj, Elon Musk, ka përshpejtuar Hapësirën e Re, një model ekonomik të drejtuar nga aktorë privatë dhe metoda industriale fleksibile.
“Evropa e humbi këtë mundësi për shkak të një gjykimi ekonomik që rezultoi i gabuar”, shpjegon Yohann Leroy, Drejtor Ekzekutiv i MaiaSpace. Evropa nuk besonte në përfitimet ekonomike që mund të fitoheshin nga rikuperimi dhe ripërdorimi i lançuesve. Evropa është plotësisht e aftë të zhvillojë këto teknologji dhe kjo është ajo për të cilën kemi punuar për pak më shumë se tre vjet tani. Sfida jonë, nëse duam të jemi konkurrues, është t’i afrohemi kostove për kilogram të Falcon 9 të SpaceX.
Për të qenë konkurruese, MaiaSpace duhet të veprojë shpejt. Me qëllim arritjen e një ritmi të qëndrueshëm lëshimi për klientët institucionalë dhe privatë, kompania po përshpejton zhvillimin e raketës së saj të parë. Nga mega-raketa Ariane 6 te mini-lançuesit e ripërdorshëm të MaiaSpace, Evropa po mbështetet në zgjidhje plotësuese për të siguruar praninë e saj në hapësirë.
The post Evropa përfshihet në garën për raketa të ripërdorshme appeared first on Euronews Albania.
