NDAA26, Akti i Autorizimit të Mbrojtjes Kombëtare të Shteteve të Bashkuara për vitin fiskal 2026 ka kaluar Kongresin dhe është nënshkruar në ligj më 18 dhjetor 2025 nga Presidenti Donald Trump.
NDAA është ligji vjetor me të cilin Kongresi përcakton si përdoret buxheti i mbrojtjes së SHBA dhe cilat janë prioritetet strategjike të sigurisë kombëtare. Ai e lidh drejtpërdrejt mbrojtjen me politikën e jashtme, duke financuar aleanca, asistencë sigurie, sanksione dhe nisma që shërbejnë për interesat gjeopolitike të SHBA.
Këtë vit, pjesë e paketës voluminoze prej gati 3 mijë faqesh që miratohet çdo vit nga kongresi amerikan, është edhe një kapitull i posaçëm për Ballkanin Perëndimor, ku renditen me emër gjashtë shtetet e rajonit, përfshirë edhe Shqipërinë. Leximi i saj këto ditë është shoqëruar me spekulime mbi dokumentin autentik.
Më herët, Lapsi.al ka sjellë në vija të përgjithshme përmbajtjen e dokumentit, ndërsa sot e sjell të plotë kapitullin për Ballkanin Perëndimor, të përkthyer nga faqja e kongresit amerikan që lexuesi ta shohë vetë gjuhën, thekset dhe detyrimet e shkruara, pa filtra dhe pa “interpretim politik”. Teksti autentik në linkun KETU. 
Ajo që bie në sy, që në leximin e parë, është se dokumenti është i përgjithshëm për rajonin, por i prerë në disa pika ku Uashingtoni nuk lë hapësirë për spekulime. Dy të tilla janë të shkruara qartë.
Së pari, raporti Kosovë, Serbi. Në tekst thuhet se Shtetet e Bashkuara “nuk do të ndjekin asnjë politikë që mbron shkëmbim territoresh, ndarje, ose forma të tjera të rishikimit të kufijve sipas vijave etnike” si mënyrë për të zgjidhur mosmarrëveshjet në rajon. 
Së dyti, adresimi konkret i probleme me zgjedhjet në Serbi. Dokumenti i referohet shqetësimit për zgjedhjet parlamentare dhe vendore të 17 dhjetorit 2023 dhe raporton gjetje të ODIHR, ku, në përkthim të drejtpërdrejtë, flitet për “kushte të padrejta” dhe për “mangësi të shumta procedurale”, ndërsa në disa qendra “votimi duhet të përsëritet”. 
Washingtoni i kujton Ramës kartelet e drogës në Ditën e Flamurit
Ndërkohë, temat që rëndojnë edhe mbi Shqipërinë, korrupsioni, deformimi i institucioneve, mungesa e llogaridhënies, dezinformimi, cenueshmëria kibernetike, trajtohen si sëmundje e përbashkët e Ballkanit Perëndimor, jo si “problem lokal” i një vendi të vetëm dhe që kërkojnë zgjidhje.
Ligji citon se “korrupsioni, përfshirë edhe midis liderëve kryesorë politikë, vazhdon të mundojë Ballkanin Perëndimor dhe përbën një nga pengesat më të mëdha për zhvillimin e mëtejshëm ekonomik dhe politik në rajon”. 
Më tej shton se “korrupsioni dhe dezinformimi përhapen në mjedise politike të shënuara nga kontrolli autokratik ose konfliktet partiake”. 
Pas Rubios, edhe Trump na uron Festën e Flamurit duke përmendur organizatat kriminale
Në tekst kërkohet që SHBA të artikulojë “qartë dhe pa mëdyshje” angazhimin për vlera demokratike dhe respektimin e së drejtës ndërkombëtare si “rruga e vetme përpara” për vendet e Ballkanit Perëndimor.  Dhe, po aq praktikisht, nënvizohet nevoja për forcimin e shtetit ligjor, mediave të pavarura, qeverisjes transparente, si dhe për sigurinë kibernetike dhe mbrojtjen e infrastrukturës së teknologjisë së informacionit dhe komunikimit. 
Pjesë e rëndësishme për publikun është se ky kapitull parashikon edhe afate llogaridhënieje. Sekretari i Shtetit Marco Rubio duhet të raportojë progresin brenda 90 ditësh, të dorëzojë strategjinë rajonale brenda 180 ditësh, dhe brenda 1 viti të paraqesë raportin ndërinstitucional për sigurinë kibernetike dhe mjedisin e informacionit digjital në vendet e Ballkanit Perëndimor. 
Shakaja e Ramës me lapsusin për Shqipërinë, vjen reagimi nga Donald Trump
Më poshtë, mund të lexoni tekstin autentik, të përkthyer nga dokumenti zyrtar amerikan.
SEKSIONI 1271. Titulli i shkurtër.
Ky nënkapitull mund të citohet si “Akti për Demokracinë dhe Prosperitetin e Ballkanit Perëndimor”.
SEKSIONI 1272. Konstatime.
Kongresi konstaton si vijon:
1. Vendet e Ballkanit Perëndimor, Republika e Shqipërisë, Bosnja dhe Hercegovina, Republika e Kosovës, Mali i Zi, Republika e Maqedonisë së Veriut dhe Republika e Serbisë, përbëjnë një rajon pluralist dhe shumëetnik në zemër të Europës, i cili është thelbësor për paqen, stabilitetin dhe prosperitetin e këtij kontinenti.
2. Paqja, stabiliteti dhe prosperiteti i vazhdueshëm në Ballkanin Perëndimor lidhen drejtpërdrejt me mundësitë për përparim demokratik dhe ekonomik që u ofrohen qytetarëve dhe banorëve të këtyre gjashtë vendeve.
3. Është në interesin e përbashkët të Shteteve të Bashkuara dhe vendeve të Ballkanit Perëndimor të promovojnë rritje dhe zhvillim ekonomik të qëndrueshëm dhe stabil në rajon.
4. Reformat dhe integrimi me Bashkimin Europian të ndjekura nga vendet e Ballkanit Perëndimor kanë sjellë përparim të ndjeshëm demokratik dhe ekonomik në rajon.
5. Pavarësisht përparimit ekonomik, normat e varfërisë dhe papunësisë në Ballkanin Perëndimor mbeten më të larta sesa në vendet fqinje anëtare të Bashkimit Europian.
6. Emigrimi, veçanërisht i të rinjve, po ndikon në demografinë e çdo vendi të Ballkanit Perëndimor, duke rezultuar në rënie të popullsisë në të gjashtë vendet.
7. Zbatimi i reformave kyçe ekonomike dhe të qeverisjes mund të ndihmojë në krijimin e mundësive për investime dhe punësim në Ballkanin Perëndimor, veçanërisht për të rinjtë, dhe mund të sigurojë mjete të fuqishme për zhvillimin ekonomik dhe për nxitjen e pjesëmarrjes më të gjerë në procesin politik që rrit prosperitetin për të gjithë.
8. Përpjekjet ekzistuese për bashkëpunim ekonomik rajonal, si Tregu i Përbashkët Rajonal, Procesi i Berlinit dhe Nisma “Ballkani i Hapur”, mund të kenë potencialin për të përmirësuar kushtet ekonomike në Ballkanin Perëndimor, duke promovuar njëkohësisht përfshirjen dhe transparencën.
9. Departamenti i Tregtisë, përmes Shërbimit të Jashtëm Tregtar, luan një rol të rëndësishëm në promovimin dhe lehtësimin e mundësive për investime të Shteteve të Bashkuara.
10. Korrupsioni, përfshirë korrupsionin ndër liderët kryesorë politikë, vazhdon të dëmtojë Ballkanin Perëndimor dhe përbën një nga pengesat më të mëdha për zhvillimin e mëtejshëm ekonomik dhe politik të rajonit.
11. Fushatat e dezinformimit që synojnë Ballkanin Perëndimor minojnë besueshmërinë e institucioneve demokratike, përfshirë integritetin e zgjedhjeve.
12. Cenueshmëria ndaj sulmeve kibernetike ose ndaj sulmeve mbi infrastrukturën e teknologjisë së informacionit dhe komunikimit rrit rreziqet për funksionimin e qeverive dhe ofrimin e shërbimeve publike.
13. Komanda Kibernetike e Shteteve të Bashkuara, Departamenti i Shtetit dhe agjenci të tjera federale luajnë një rol kritik në mbrojtjen e interesave të sigurisë kombëtare të Shteteve të Bashkuara, përfshirë vendosjen e ekipeve kibernetike “hunt forward” me kërkesë të vendeve partnere për të përforcuar mbrojtjen e tyre kibernetike.
14. Sigurimi i rrjeteve kibernetike dhe infrastrukturës së teknologjisë së informacionit dhe komunikimit, si në nivel kombëtar ashtu edhe ndërkombëtar, është një prioritet i sigurisë kombëtare për Shtetet e Bashkuara, gjë që pasqyrohet në zyrat dhe programet përkatëse në gjithë Qeverinë Federale.
15. Korrupsioni dhe dezinformimi përhapen në mjedise politike të shënuara nga kontrolli autokratik ose konfliktet partiake.
16. Varësia nga burimet ruse të lëndëve djegëse fosile dhe gazit natyror për vendet e Ballkanit Perëndimor lidh ekonomitë dhe politikat e tyre me Federatën Ruse dhe pengon aspiratat e tyre për integrim europian.
17. Ulja e varësisë së Ballkanit Perëndimor nga furnizimet ruse me gaz natyror dhe lëndë djegëse fosile është në interesin kombëtar të Shteteve të Bashkuara.
18. Rritja e ndikimit të Kinës në Ballkanin Perëndimor mund të ketë gjithashtu një ndikim të dëmshëm në konkurrencën strategjike, demokracinë dhe integrimin ekonomik me Europën.
19. Në mars 2022, Presidenti Biden nisi Nismën Europiane për Qëndrueshmërinë Demokratike, me qëllim forcimin e qëndrueshmërisë demokratike, avancimin e përpjekjeve kundër korrupsionit dhe mbrojtjen e të drejtave të njeriut në Ukrainë dhe vendet fqinje, në përgjigje të luftës agresive të Rusisë.
20. Zgjedhjet parlamentare dhe vendore të mbajtura në Serbi më 17 dhjetor 2023 dhe zhvillimet menjëherë pas tyre janë shkak për shqetësim të thellë lidhur me gjendjen e demokracisë në Serbi, përfshirë raportin përfundimtar të Zyrës për Institucione Demokratike dhe të Drejtat e Njeriut të Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Europë, e cila:
A. konstatoi “kushte të padrejta” për zgjedhjet,
B. konstatoi “mangësi të shumta procedurale, përfshirë zbatimin e paqëndrueshëm të masave mbrojtëse gjatë votimit dhe numërimit, raste të shpeshta mbipopullimi, shkelje të fshehtësisë së votës dhe raste të shumta të votimit në grup”, dhe
C. theksoi se “votimi duhet të përsëritet” në disa qendra votimi.
21. Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Europë vuri gjithashtu në dukje se zyrtarët serbë akuzuan kryesisht protestues paqësorë, partitë opozitare dhe shoqërinë civile për “përpjekje për destabilizimin e qeverisë”, një akuzë shqetësuese që rrezikon sigurinë e elementeve të rëndësishme të shoqërisë serbe.
22. Vendet demokratike, vlerat e të cilave janë në përputhje me ato të Shteteve të Bashkuara, krijojnë partneritete më të forta dhe më të qëndrueshme.
SEKSIONI 1273. Qëndrimi i Kongresit.
Është qëndrimi i Kongresit që Shtetet e Bashkuara duhet:
1. të inkurajojnë rritjen e lidhjeve të biznesit dhe investimeve ndërmjet Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve dhe partnerëve në Ballkanin Perëndimor,
2. të zgjerojnë ndihmën e Shteteve të Bashkuara për përpjekjet e integrimit rajonal në Ballkanin Perëndimor,
3. të forcojnë dhe zgjerojnë integrimin ekonomik rajonal në Ballkanin Perëndimor, veçanërisht për ndërmarrjet në pronësi ose që punësojnë gra dhe të rinj,
4. të punojnë me aleatë dhe partnerë të angazhuar për përmirësimin e sundimit të ligjit, diversifikimin e burimeve energjetike, reformat demokratike dhe ekonomike dhe uljen e varfërisë në Ballkanin Perëndimor,
5. të rrisin lidhjet e biznesit dhe investimet e Shteteve të Bashkuara në Ballkanin Perëndimor, veçanërisht në mënyra që mbështesin përpjekjet e vendeve për:
A. uljen e varësisë nga burimet ruse të energjisë dhe lëndët djegëse fosile,
B. rritjen e diversifikimit, efikasitetit dhe kursimit të energjisë, dhe
C. lehtësimin e kalimit drejt burimeve më të pastra dhe më të besueshme të energjisë, përfshirë energjitë e rinovueshme, kur është e përshtatshme,
6. të vazhdojnë të ndihmojnë zhvillimin, brenda Ballkanit Perëndimor, të:
A. shoqërive civile të forta,
B. partneriteteve publike private,
C. mediave të pavarura,
D. qeverisjes transparente, të përgjegjshme dhe të orientuar nga qytetari, përfshirë përfaqësimin e barabartë të grave, të rinjve dhe personave me aftësi të kufizuara,
E. stabilitetit politik, dhe
F. ekonomive moderne të bazuara në treg të lirë,
7. të mbështesin anëtarësimin në Bashkimin Europian dhe në Organizatën e Traktatit të Atlantikut të Veriut, NATO, të atyre vendeve të Ballkanit Perëndimor që:
A. dëshirojnë anëtarësimin,
B. janë të pranueshme për anëtarësim,
C. mbështeten nga të gjithë aleatët për të ecur përpara me ftesën për anëtarësim, dhe
D. janë në gjendje të avancojnë parimet e Traktatit të Atlantikut të Veriut dhe të kontribuojnë në mënyrë domethënëse në sigurinë kolektive të NATO-s,
8. të mbështesin:
A. ruajtjen e mandatit të plotë të Forcës së Bashkimit Europian në Bosnje dhe Hercegovinë si në interes të sigurisë kombëtare të Shteteve të Bashkuara, dhe
B. inkurajimin e NATO-s dhe Bashkimit Europian për të rishikuar mandatet dhe qëndrimin e misioneve të tyre në Bosnje dhe Hercegovinë për të siguruar një rol proaktiv në krijimin e një mjedisi të sigurt dhe të qëndrueshëm, veçanërisht në fushën e mbrojtjes,
9. të njohin aspiratat për anëtarësim në Bashkimin Europian të Shqipërisë, Bosnjës dhe Hercegovinës, Kosovës, Maqedonisë së Veriut, Malit të Zi dhe Serbisë dhe të mbështesin këto vende për përmbushjen e kritereve të nevojshme për anëtarësim,
10. të vazhdojnë të mbështesin trashëgiminë kulturore dhe të njohin gjuhët e Ballkanit Perëndimor,
11. të koordinohen ngushtë me Bashkimin Europian, Mbretërinë e Bashkuar dhe aleatë e partnerë të tjerë për vendosjen e sanksioneve në vendet e Ballkanit Perëndimor dhe të harmonizojnë përpjekjet sa më shumë të jetë e mundur për të demonstruar një angazhim të qartë për mbrojtjen e vlerave demokratike,
12. të zgjerojnë bashkëpunimin dypalësh në fushën e sigurisë me vendet e Ballkanit Perëndimor që nuk janë anëtare të NATO-s, veçanërisht përpjekjet e fokusuara në integrimin dhe bashkëpunimin rajonal, përfshirë përmes Kartës së Adriatikut, e nisur në Tiranë më 2 maj 2003,
13. të rrisin përpjekjet për të luftuar fushatat malinje të ndikimit rus dhe çdo aktivitet tjetër destabilizues ose përçarës që synon Ballkanin Perëndimor, përmes angazhimit me institucionet qeveritare, aktorët politikë, gazetarët, organizatat e shoqërisë civile dhe liderët e industrisë,
14. të zhvillojnë një sërë standardesh për qëndrueshmërinë kibernetike, në përputhje me Politikën e Përforcuar të Mbrojtjes Kibernetike dhe Planin e Veprimit për Gatishmëri, të miratuar në Samitin e Uellsit të NATO-s në vitin 2014, për të zgjeruar bashkëpunimin me partnerë dhe aleatë, përfshirë në Ballkanin Perëndimor, në fushën e sigurisë kibernetike dhe infrastrukturës së teknologjisë së informacionit dhe komunikimit,
15. të artikulojnë qartë dhe pa ekuivoke angazhimin e Shteteve të Bashkuara për mbështetjen e vlerave demokratike dhe respektimin e së drejtës ndërkombëtare si e vetmja rrugë përpara për vendet e Ballkanit Perëndimor, dhe
16. të japin përparësi partneriteteve dhe programeve me vendet e Ballkanit Perëndimor që tregojnë angazhim për forcimin e demokracive të tyre dhe respekt për të drejtat e njeriut.
SEKSIONI 1274. Përkufizime.
Në këtë nënkapitull:
1. Termi “komitetet përkatëse të Kongresit” nënkupton:
A. Komitetin për Marrëdhënie me Jashtë të Senatit,
B. Komitetin për Përvetësime të Senatit,
C. Komitetin për Bankat, Strehimin dhe Çështjet Urbane të Senatit,
D. Komitetin për Çështje të Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve,
E. Komitetin për Përvetësime të Dhomës së Përfaqësuesve, dhe
F. Komitetin për Shërbime Financiare të Dhomës së Përfaqësuesve.
2. Termi “ICT” nënkupton teknologjinë e informacionit dhe komunikimit.
3. Termi “Ballkani Perëndimor” nënkupton rajonin e përbërë nga këto vende:
A. Republika e Shqipërisë,
B. Bosnja dhe Hercegovina,
C. Republika e Kosovës,
D. Mali i Zi,
E. Republika e Maqedonisë së Veriut,
F. Republika e Serbisë.
4. Termi “vend i Ballkanit Perëndimor” nënkupton çdo vend të renditur në nënparagrafët A deri F të paragrafit 3.
SEKSIONI 1275. Kodifikimi i sanksioneve që lidhen me Ballkanin Perëndimor.
a. Në përgjithësi. Çdo person i listuar ose i caktuar për vendosjen e sanksioneve sipas një urdhri ekzekutiv të përshkruar në nënseksionin c, në datën e miratimit të këtij Akti, do të mbetet i caktuar në këtë mënyrë, përveç rasteve të parashikuara në nënseksionet d dhe f.
b. Vijimësia e autoriteteve për sanksione. Çdo autoritet për vendosjen e sanksioneve i parashikuar nga një urdhër ekzekutiv i përshkruar në nënseksionin c do të mbetet në fuqi.
c. Urdhrat ekzekutivë të specifikuar. Urdhrat ekzekutivë të përmendur në këtë nënseksion janë:
1. Urdhri Ekzekutiv 13219, siç është ndryshuar me Urdhrin Ekzekutiv 13304, 50 U.S.C. 1701 shënim, që lidhet me bllokimin e pasurisë së personave që kërcënojnë përpjekjet ndërkombëtare të stabilizimit në Ballkanin Perëndimor, dhe
2. Urdhri Ekzekutiv 14033, 50 U.S.C. 1701 shënim, që lidhet me bllokimin e pasurisë dhe pezullimin e hyrjes në Shtetet e Bashkuara të disa personave që kontribuojnë në situatën destabilizuese në Ballkanin Perëndimor, siç është ndryshuar me Urdhrin Ekzekutiv 14140, 90 Fed. Reg. 2589, që lidhet me ndërmarrjen e hapave shtesë lidhur me situatën në Ballkanin Perëndimor, ashtu siç ishte në fuqi në datën e miratimit të Urdhrit Ekzekutiv 14140.
d. Heqja e sanksioneve. Presidenti mund të ndërpresë zbatimin e një sanksioni të autorizuar sipas Urdhrit Ekzekutiv 14033, siç është ndryshuar me Urdhrin Ekzekutiv 14140, ndaj një personi, nëse Presidenti i vërteton komiteteve përkatëse të Kongresit se:
1. personi nuk është duke u përfshirë në veprimtarinë që ishte baza për sanksionin ose ka ndërmarrë hapa të rëndësishëm dhe të verifikueshëm drejt ndalimit të asaj veprimtarie, dhe
2. Presidenti ka marrë garanci të besueshme se personi nuk do të angazhohet me vetëdije në të ardhmen në veprimtari që i nënshtrohet një sanksioni të tillë.
e. Rregull interpretimi lidhur me procedurat e çlistimit për sanksionet e autorizuara sipas urdhrave ekzekutivë 13219 dhe 13304. Asgjë në nënseksionin d nuk mund të interpretohet si ndryshim i procedurave të çlistimit të përdorura nga Departamenti i Thesarit për sanksionet e autorizuara sipas Urdhrit Ekzekutiv 13219, siç është ndryshuar me Urdhrin Ekzekutiv 13304, 50 U.S.C. 1701 shënim, që lidhet me bllokimin e pasurisë së personave që kërcënojnë përpjekjet ndërkombëtare të stabilizimit në Ballkanin Perëndimor.
f. Përjashtimi me heqje zbatimi, waiver.
1. Në përgjithësi. Presidenti mund të heqë zbatimin e sanksioneve sipas këtij seksioni për periudha të rinovueshme që nuk tejkalojnë 180 ditë, nëse Presidenti:
A. përcakton se një heqje e tillë është në interesat e sigurisë kombëtare të Shteteve të Bashkuara, dhe
B. jo më pak se 15 ditë përpara dhënies së heqjes, i paraqet komiteteve përkatëse të Kongresit një njoftim dhe arsyetim për heqjen.
2. Forma. Heqja e përshkruar në paragrafin 1 mund të transmetohet në formë të klasifikuar.
g. Përjashtime.
1. Ndihma humanitare. Sanksionet e autorizuara sipas këtij seksioni nuk do të zbatohen për:
A. kryerjen ose lehtësimin e një transaksioni për ofrimin e mallrave bujqësore, ushqimit, barnave, pajisjeve mjekësore, ndihmës humanitare ose për qëllime humanitare, ose
B. transaksionet që janë të nevojshme për, ose zakonisht të lidhura me, veprimtaritë e përshkruara në nënparagrafin A.
2. Pajtueshmëria me detyrimet ndërkombëtare dhe veprimtaritë e zbatimit të ligjit. Sanksionet e autorizuara sipas këtij seksioni nuk do të zbatohen ndaj një të huaji nëse pranimi ose lejimi i hyrjes së përkohshme, parole, është i nevojshëm:
A. për të përmbushur detyrimet e Shteteve të Bashkuara sipas:
i. Marrëveshjes ndërmjet Kombeve të Bashkuara dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës për selinë e Kombeve të Bashkuara, nënshkruar në Lake Success më 26 qershor 1947 dhe hyrë në fuqi më 21 nëntor 1947,
ii. Konventës për Marrëdhëniet Konsullore, bërë në Vjenë më 24 prill 1963 dhe hyrë në fuqi më 19 mars 1967, ose
iii. çdo marrëveshjeje tjetër ndërkombëtare, ose
B. për të kryer ose ndihmuar veprimtari të zbatimit të ligjit në Shtetet e Bashkuara.
3. Përjashtim për veprimtari të inteligjencës. Sanksionet e autorizuara sipas këtij seksioni nuk do të zbatohen për:
A. çdo veprimtari që i nënshtrohet kërkesave të raportimit sipas Titullit V të Aktit të Sigurisë Kombëtare të vitit 1947, 50 U.S.C. 3091 et seq., ose
B. çdo veprimtari të autorizuar të inteligjencës të Shteteve të Bashkuara.
4. Përjashtim lidhur me importimin e mallrave.
A. Në përgjithësi. Kërkesa për të bllokuar dhe ndaluar të gjitha transaksionet në të gjithë pasurinë dhe interesat në pasuri sipas këtij seksioni nuk do të përfshijë autoritetin ose kërkesën për të vendosur sanksione mbi importimin e mallrave.
B. Term i përkufizuar. Në këtë paragraf, termi “mall” nënkupton çdo artikull, substancë natyrore ose e prodhuar nga njeriu, material, furnizim ose produkt të prodhuar, përfshirë pajisje inspektimi dhe testimi, dhe duke përjashtuar të dhënat teknike.
h. Nxjerrja e rregullave. Presidenti autorizohet të nxjerrë rregulla dhe rregullore që mund të jenë të nevojshme për zbatimin e dispozitave të këtij seksioni, që mund të përfshijnë përjashtime rregullatore, përfshirë sipas seksionit 205 të Aktit për Kompetencat Ekonomike në Rast Emergjence Ndërkombëtare, 50 U.S.C. 1704.
i. Rregulla interpretimi. Asgjë në këtë seksion nuk mund të interpretohet si kufizim i autoriteteve të Presidentit sipas Aktit për Kompetencat Ekonomike në Rast Emergjence Ndërkombëtare, 50 U.S.C. 1701 et seq.
j. Përfundimi i vlefshmërisë, sunset. Ky seksion do të pushojë së pasuri fuqi ose efekt duke filluar nga data që bie 8 vjet pas datës së miratimit të këtij Akti.
SEKSIONI 1276. Nisma për zhvillim demokratik dhe ekonomik dhe prosperitet.
a. Nisma kundër korrupsionit. Sekretari i Shtetit, përmes programeve ekzistuese dhe të reja, duhet të zhvillojë një nismë që:
1. synon të zgjerojë asistencën teknike në çdo vend të Ballkanit Perëndimor, duke marrë parasysh kushtet lokale dhe në varësi të pranimit nga qeveria pritëse për të zhvilluar strategji të reja kombëtare kundër korrupsionit,
2. synon të ndajë praktikat më të mira me, dhe të ofrojë trajnim, përfshirë përmes këshilltarëve të vendosur brenda institucioneve, për agjencitë civile të zbatimit të ligjit dhe institucionet gjyqësore, si dhe për organe të tjera përkatëse administrative të vendeve të Ballkanit Perëndimor, për të përmirësuar efikasitetin, transparencën dhe llogaridhënien e këtyre agjencive dhe institucioneve,
3. forcon strategjitë kombëtare ekzistuese kundër korrupsionit:
A. për të luftuar korrupsionin politik, veçanërisht në gjyqësor, në organet e pavarura të mbikëqyrjes së zgjedhjeve dhe në proceset e prokurimit publik, dhe
B. për të forcuar mbikëqyrjen rregullatore dhe legjislative të fushave kyçe të qeverisjes, si e drejta për informim dhe prokurimi publik, përfshirë përmes forcimit të mbrojtjes kibernetike dhe rrjeteve të infrastrukturës së teknologjisë së informacionit dhe komunikimit,
4. përfshin vendet e Ballkanit Perëndimor në Nismën Europiane për Qëndrueshmërinë Demokratike të Departamentit të Shtetit, ose në çdo nismë pasuese ekuivalente, dhe e konsideron Ballkanin Perëndimor si përfitues të financimit kundër korrupsionit për këtë nismë, dhe
5. synon të promovojë rolin e rëndësishëm të një mediaje të pavarur në kundërshtimin e korrupsionit përmes angazhimeve me qeveritë e vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe duke ofruar mundësi trajnimi për gazetarët në raportim investigativ.
b. Prioritizimi i qëndrueshmërisë kibernetike, lidhjes ekonomike rajonale dhe konkurrueshmërisë ekonomike.
1. Qëndrimi i Kongresit. Është qëndrimi i Kongresit që:
A. promovimi i marrëdhënieve më të forta ekonomike, qytetare dhe politike ndërmjet vendeve të Ballkanit Perëndimor do t’u mundësojë vendeve të përdorin më mirë burimet ekzistuese dhe të maksimizojnë sigurinë e tyre ekonomike dhe qëndrueshmërinë demokratike duke përforcuar mbrojtjen kibernetike dhe duke rritur aktivitetin ekonomik ndërmjet vendeve të tjera në rajon, dhe
B. investimet private të Shteteve të Bashkuara dhe asistenca për krijimin e një rajoni më të integruar sigurojnë stabilitet politik dhe siguri për rajonin.
2. Strategji 5 vjeçare për zhvillim ekonomik dhe qëndrueshmëri demokratike në Ballkanin Perëndimor.
Jo më vonë se 180 ditë pas datës së miratimit të këtij Akti, Sekretari i Shtetit, në koordinim me drejtuesit e departamenteve dhe agjencive të tjera federale përkatëse, do t’u paraqesë komiteteve përkatëse të Kongresit një strategji për zhvillim ekonomik rajonal dhe qëndrueshmëri demokratike për Ballkanin Perëndimor që plotëson përpjekjet e Bashkimit Europian, vendeve europiane dhe institucioneve të tjera shumëpalëshe financiare:
A. të marrë në konsideratë tërësinë e mjeteve dhe burimeve në dispozicion nga agjencitë përkatëse,
B. të përfshijë përpjekje për të siguruar koordinim me partnerë shumëpalësh dhe dypalësh, si Bashkimi Europian, Banka Botërore dhe korniza të tjera përkatëse të asistencës,
C. të përfshijë një vlerësim fillestar publik mbi:
i. mundësitë ekonomike ku bizneset e Shteteve të Bashkuara, ose ato të vendeve partnere me mendësi të ngjashme, do të ishin konkurruese,
ii. pengesat ligjore, ekonomike, të qeverisjes, infrastrukturore ose të tjera që kufizojnë aktivitetin dhe investimet ekonomike të Shteteve të Bashkuara në Ballkanin Perëndimor,
iii. efektivitetin e të gjitha nismave ekzistuese të bashkëpunimit rajonal, si nisma “Ballkani i Hapur” dhe Tregu i Përbashkët Rajonal i Ballkanit Perëndimor, dhe
iv. mënyrat për të rritur aktivitetin ekonomik dhe investimet e Shteteve të Bashkuara brenda Ballkanit Perëndimor,
D. të zhvillojë kapacitet njerëzor dhe institucional dhe infrastrukturë në disa sektorë të ekonomive, përfshirë energjinë e pastër, efikasitetin energjetik, bujqësinë, zhvillimin e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme, shëndetësinë dhe sigurinë kibernetike,
E. të ndihmojë zhvillimin dhe zbatimin e programeve ose nismave për të rritur zhvillimin ekonomik dhe prosperitetin në rajon,
F. të mbështesë bizneset e vogla dhe të mesme, përfshirë ndërmarrjet në pronësi të grave,
G. të promovojë politika dhe programe të qeverisë dhe shoqërisë civile që luftojnë korrupsionin dhe nxisin transparencën, përfshirë duke mbështetur median e pavarur përmes promovimit të sigurisë dhe mbrojtjes së gazetarëve, konkurrencën e lirë dhe të ndershme, qeverisjen e shëndoshë, reformën në drejtësi, kujdesin mjedisor dhe mjedise biznesi të favorshme për rritje të qëndrueshme dhe gjithëpërfshirëse, dhe
H. të përfshijë një strategji të diplomacisë publike që përshkruan veprimet që do të ndërmerren nga agjencitë përkatëse për të rritur mbështetjen për marrëdhënien me Shtetet e Bashkuara nga qytetarët e vendeve të Ballkanit Perëndimor.
3. Informim. Jo më vonë se 90 ditë pas datës së miratimit të këtij Akti, Sekretari i Shtetit do t’u japë një informim komiteteve përkatëse të Kongresit që përshkruan progresin e bërë drejt zhvillimit të strategjisë së kërkuar në paragrafin 2.
c. Nisma për lidhje ekonomike rajonale dhe zhvillim.
1. Autorizim. Sekretari i Shtetit, në koordinim me drejtuesit e departamenteve dhe agjencive të tjera federale përkatëse, mund të koordinojë një nismë për lidhje ekonomike rajonale dhe zhvillim për rajonin e përbërë nga çdo vend i Ballkanit Perëndimor dhe çdo vend anëtar i Bashkimit Europian që ndan kufi me një vend të Ballkanit Perëndimor, i quajtur në këtë nënseksion “rajoni i Ballkanit Perëndimor”, në përputhje me këtë nënseksion.
2. Elementet e nismës. Nisma e autorizuar në paragrafin 1 do të:
A. promovojë rritjen dhe konkurrueshmërinë e sektorit privat dhe do të rrisë kapacitetin e bizneseve, veçanërisht të ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme, në rajonin e Ballkanit Perëndimor,
B. synojë rritjen e eksporteve brendarajonale drejt vendeve të Ballkanit dhe shteteve anëtare të Bashkimit Europian,
C. synojë rritjen e aktivitetit ekonomik dhe investimeve të Shteteve të Bashkuara në vendet e Ballkanit Perëndimor,
D. mbështesë kompani startup, përfshirë ato të drejtuara nga të rinj ose gra, në rajonin e Ballkanit Perëndimor, duke:
i. ofruar trajnim në aftësi biznesi dhe lidership, dhe
ii. ofruar mundësi lidhjeje me burime kapitali,
E. inkurajojë dhe promovojë rritjen e aktivitetit ekonomik dhe investimeve në Ballkanin Perëndimor përmes angazhimit me komunitetet e diasporës së Ballkanit Perëndimor në Shtetet e Bashkuara dhe jashtë vendit,
F. ofrojë asistencë për qeveritë dhe organizatat e shoqërisë civile në vendet e Ballkanit Perëndimor për të zhvilluar:
i. rregullore që sigurojnë investime të drejta dhe efektive, dhe
ii. mjete shqyrtimi për të identifikuar dhe penguar investime malinje dhe praktika të tjera ekonomike shtrënguese,
G. identifikojë fusha ku përdorimi i burimeve shtesë dhe rikualifikimi i fuqisë punëtore mund të zgjerojë programe të suksesshme në një ose më shumë vende të rajonit të Ballkanit Perëndimor, duke u mbështetur te përvoja ekzistuese dhe arkitektura e programeve,
H. krahasojë analiza sektoriale ekzistuese për vende të veçanta për të përcaktuar fusha fokusi që do të përfitonin nga një qasje rajonale për rajonin e Ballkanit Perëndimor, dhe
I. promovojë lidhjen ekonomike brendarajonale në gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor përmes:
i. programimit, përfshirë grante, marrëveshje bashkëpunimi dhe forma të tjera asistence,
ii. rritjes së ndërgjegjësimit për disponueshmërinë e kredive dhe instrumenteve të tjera financiare nga Qeveria e Shteteve të Bashkuara, dhe
iii. koordinimit të aksesit në instrumente ekzistuese për promovimin e aktivitetit ekonomik dhe investimeve që janë në dispozicion përmes aleatëve dhe partnerëve në rajonin e Ballkanit Perëndimor, përfshirë Bashkimin Europian dhe institucionet financiare ndërkombëtare.
3. Mbështetje për projekte infrastrukturore rajonale. Nisma e autorizuar në paragrafin 1 duhet të lehtësojë dhe të prioritizojë mbështetjen për projekte infrastrukturore rajonale, përfshirë:
A. projekte transporti që ndërtojnë rrugë, ura, hekurudha dhe infrastrukturë tjetër fizike për të lehtësuar lëvizjen e mallrave dhe njerëzve në gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor,
B. mbështetje teknike dhe investime të nevojshme për të përmbushur standardet e Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Europian për udhëtimet ajrore, përfshirë kontrollin dhe shkëmbimin e informacionit,
C. zhvillimin e rrjeteve të telekomunikacionit me ofrues të besueshëm,
D. projekte infrastrukturore që lidhin vendet e Ballkanit Perëndimor me njëri tjetrin dhe me vendet me të cilat ndajnë kufi,
E. shkëmbim informacioni mbi procedurat efektive të tenderimit dhe proceset transparente të prokurimit,
F. programe të transparencës së investimeve që do t’i ndihmojnë vendet e Ballkanit Perëndimor të analizojnë boshllëqet dhe të vendosin reforma institucionale dhe rregullatore të nevojshme:
i. për të krijuar një mjedis të përshtatshëm për aktivitet ekonomik dhe investime, dhe
ii. për të forcuar mbrojtjen ndaj investimeve të dyshimta përmes prokurimit publik dhe privatizimit dhe përmes investimeve të huaja direkte,
G. ndarjen e praktikave më të mira të nxjerra nga Shtetet e Bashkuara dhe partnerë të tjerë ndërkombëtarë për të siguruar që mekanizmat institucionalë dhe rregullatorë janë të drejtë, jo arbitrarë, efektivë dhe të lirë nga korrupsioni,
H. projekte që mbështesin sigurinë energjetike rajonale dhe ulin varësinë nga energjia ruse,
I. asistencë teknike dhe gjenerim investimi privat në projekte që promovojnë lidhshmëri dhe ndarje energjie në rajonin e Ballkanit Perëndimor,
J. asistencë teknike për të mbështetur bashkëpunim rajonal për mbrojtjen e mjedisit që përfshin aktorë qeveritarë, politikë, qytetarë dhe biznesorë, dhe
K. asistencë teknike për të zhvilluar opsione financimi dhe për të ndihmuar krijimin e lidhjeve me institucione financiare dhe investitorë potencialë.
4. Kërkesa. I gjithë programimi në kuadër të nismës së autorizuar në paragrafin 1 do të:
A. jetë i hapur për pjesëmarrjen e Shqipërisë, Bosnjës dhe Hercegovinës, Kosovës, Malit të Zi, Maqedonisë së Veriut dhe Serbisë,
B. jetë në përputhje me kërkesat e anëtarësimit në Bashkimin Europian,
C. jetë i fokusuar në mbajtjen e talenteve brenda Ballkanit Perëndimor,
D. promovojë politika qeveritare në vendet e Ballkanit Perëndimor që nxisin konkurrencë të lirë dhe të ndershme, qeverisje të shëndoshë, mbrojtje mjedisore dhe mjedise biznesi të favorshme për rritje të qëndrueshme dhe gjithëpërfshirëse, dhe
E. përfshijë një strategji të diplomacisë publike për të informuar audiencat lokale dhe rajonale në rajonin e Ballkanit Perëndimor për nismën, përfshirë programe dhe projekte konkrete.
d. Korporata Ndërkombëtare e Financimit për Zhvillim e Shteteve të Bashkuara.
1. Emërime. Jo më vonë se 1 vit pas datës së miratimit të këtij Akti, në varësi të disponueshmërisë së fondeve të miratuara, Drejtori Ekzekutiv i Korporatës Ndërkombëtare të Financimit për Zhvillim të Shteteve të Bashkuara, në bashkëpunim me Sekretarin e Shtetit, duhet të shqyrtojë përfshirjen e një zyre rajonale me përgjegjësi për Ballkanin Perëndimor në planet e Korporatës për hapjen e zyrave të reja rajonale.
2. Raport i përbashkët. Jo më vonë se 180 ditë pas datës së miratimit të këtij Akti, Drejtori Ekzekutiv i Korporatës Ndërkombëtare të Financimit për Zhvillim të Shteteve të Bashkuara dhe Sekretari i Shtetit do t’u paraqesin komiteteve përkatëse të Kongresit një raport të përbashkët që përfshin:
A. një vlerësim të përfitimeve të ofrimit të garancive sovrane të kredive për vendet e Ballkanit Perëndimor për të mbështetur projekte infrastrukturore dhe diversifikimi energjetik,
B. një përmbledhje të burimeve shtesë, si mjete, fonde dhe personel, që mund të jenë të nevojshme për të ofruar garanci sovrane kredie në Ballkanin Perëndimor, dhe
C. një vlerësim se si Korporata Ndërkombëtare e Financimit për Zhvillim e Shteteve të Bashkuara, në koordinim me Agjencinë e Tregtisë dhe Zhvillimit të Shteteve të Bashkuara dhe Bankën e Eksport Importit të Shteteve të Bashkuara, mund të përdorë produktet e saj të sigurimit për të mbështetur obligacione ose instrumente të tjera të emetuara për të mbledhur kapital përmes tregjeve financiare të Shteteve të Bashkuara në Ballkanin Perëndimor.
SEKSIONI 1277. Promovimi i angazhimit ndërkulturor dhe arsimor.
a. Qëndrimi i Kongresit. Është qëndrimi i Kongresit që:
1. promovimi i partneriteteve ndërmjet universiteteve të Shteteve të Bashkuara dhe universiteteve në Ballkanin Perëndimor avancon objektivat e politikës së jashtme të Shteteve të Bashkuara dhe kërkon një qasje të të gjithë qeverisë, përfshirë përdorimin e partneriteteve publike private, dhe
2. këto partneritete do të ofrojnë mundësi për shkëmbim idesh akademike, ekspertize teknike, kërkimi dhe mirëkuptimi kulturor në dobi të Shteteve të Bashkuara dhe mund të sjellin mundësi të tjera të dobishme bashkëpunimi edhe në sektorin privat.
b. Partneritete universitare. Presidenti, duke vepruar përmes Sekretarit të Shtetit, autorizohet të promovojë partneritete ndërmjet universiteteve të Shteteve të Bashkuara dhe universiteteve në Ballkanin Perëndimor, përfshirë:
1. mbështetjen e kërkimit dhe analizës mbi qëndrueshmërinë kibernetike,
2. punën me qeveritë partnere për të reformuar politikat, përmirësuar kurrikulat, forcuar sistemet e të dhënave, trajnuar mësues dhe studentë, përfshirë mësimin e gjuhës angleze, dhe për të ofruar materiale mësimore cilësore dhe gjithëpërfshirëse,
3. inkurajimin e shkëmbimeve të njohurive për t’u ofruar individëve, veçanërisht të rinjve në rrezik, grave, personave me aftësi të kufizuara dhe komuniteteve të tjera të cenueshme, të margjinalizuara ose të pa shërbyera mjaftueshëm, arsim, trajnim dhe aftësi të përshtatshme për punësim domethënës,
4. promovimin e shkëmbimeve të mësimdhënies dhe kërkimit ndërmjet institucioneve të arsimit të lartë në Ballkanin Perëndimor dhe në Shtetet e Bashkuara, dhe
5. inkurajimin e aleancave dhe shkëmbimeve me institucione arsimore me mendësi të ngjashme brenda Ballkanit Perëndimor dhe kontinentit europian më gjerë.
SEKSIONI 1278. Nisma për Udhëheqësit e Rinj të Ballkanit.
a. Qëndrimi i Kongresit. Është qëndrimi i Kongresit që:
1. programet e rregullta të shkëmbimeve ndërmjet njerëzve, që sjellin udhëheqës fetarë, gazetarë, anëtarë të shoqërisë civile, politikanë dhe individë të tjerë nga Ballkani Perëndimor në Shtetet e Bashkuara, do të forcojnë marrëdhëniet ekzistuese dhe do të avancojnë interesat dhe vlerat e përbashkëta të Shteteve të Bashkuara në rajonin e Ballkanit Perëndimor, dhe
2. Departamenti i Shtetit, përmes BOLD, një program lidershipi për të rinjtë në disa vende të Ballkanit Perëndimor, luan një rol të rëndësishëm për zhvillimin e udhëheqësve të rinj në rritjen e angazhimit qytetar dhe zhvillimit ekonomik në Bosnje dhe Hercegovinë, Serbi dhe Mal të Zi.
b. Autorizim. Sekretari i Shtetit duhet të vazhdojë Programin e Lidershipit BOLD, i cili nga tani e tutje do të njihet si “Nisma për Udhëheqësit e Rinj të Ballkanit”, për të promovuar zhvillimin arsimor dhe profesional të udhëheqësve dhe profesionistëve të rinj të rritur në Ballkanin Perëndimor, të cilët kanë demonstruar pasion për të kontribuar në zhvillimin e vazhdueshëm të rajonit të Ballkanit Perëndimor.
c. Zbatimi i nismës. Qëllimet e Nismës për Udhëheqësit e Rinj të Ballkanit duhet të përfshijnë:
1. ndërtimin e kapaciteteve të udhëheqësve të rinj të Ballkanit Perëndimor në fushat e biznesit dhe teknologjisë së informacionit, sigurisë kibernetike dhe digjitalizimit, bujqësisë, angazhimit qytetar dhe administratës publike,
2. mbështetjen e udhëheqësve të rinj duke ofruar zhvillim profesional, trajnim dhe mundësi rrjetëzimi, veçanërisht në fushat e lidershipit, inovacionit, angazhimit qytetar, zgjedhjeve, të drejtave të njeriut, sipërmarrjes, qeverisjes së mirë, administratës publike dhe gazetarisë,
3. mbështetjen e udhëheqësve të rinj politikë, parlamentarë dhe qytetarë në bashkëpunim mbi nisma rajonale që lidhen me qeverisjen e mirë, mbrojtjen e mjedisit, etikën qeveritare dhe përfshirjen e pakicave, dhe
4. ofrimin e asistencës së shtuar ekonomike dhe teknike për udhëheqësit e rinj për të promovuar rritje ekonomike dhe për të forcuar lidhjet ndërmjet bizneseve, investitorëve dhe sipërmarrësve në Shtetet e Bashkuara dhe në vendet e Ballkanit Perëndimor.
d. Bursa. Në kuadër të Nismës për Udhëheqësit e Rinj të Ballkanit, Sekretari i Shtetit autorizohet të japë bursa për udhëheqës të rinj nga Ballkani Perëndimor, të cilët:
1. janë ndërmjet 18 dhe 35 vjeç,
2. kanë demonstruar aftësi të forta në sipërmarrje, inovacion, shërbim publik dhe lidership,
3. kanë pasur ndikim pozitiv në komunitetet, organizatat ose institucionet e tyre, përfshirë duke promovuar bashkëpunim ndërrajonal dhe shumëetnik, dhe
4. përfaqësojnë një përzgjedhje të larmishme gjeografike, gjinore, politike dhe kulturore.
e. Informim mbi programe të caktuara shkëmbimi. Jo më vonë se 180 ditë pas datës së miratimit të këtij Akti, Sekretari i Shtetit do t’u japë një informim komiteteve përkatëse të Kongresit që përshkruan gjendjen e programeve të shkëmbimit që përfshijnë rajonin e Ballkanit Perëndimor.
SEKSIONI 1279. Mbështetja e sigurisë kibernetike dhe qëndrueshmërisë kibernetike në Ballkanin Perëndimor.
a. Qëndrimi i Kongresit. Është qëndrimi i Kongresit që:
1. mbështetja e Shteteve të Bashkuara për sigurinë kibernetike, qëndrueshmërinë kibernetike dhe infrastrukturën e sigurt të teknologjisë së informacionit dhe komunikimit në vendet e Ballkanit Perëndimor do të forcojë aftësinë e rajonit për t’u mbrojtur dhe për t’iu përgjigjur veprimtarisë kibernetike keqdashëse të kryer nga aktorë jo shtetërorë dhe të huaj, përfshirë qeveri të huaja, që synojnë të ndikojnë rajonin,
2. rrjetet e pasigurta të teknologjisë së informacionit dhe komunikimit, të cenueshme ndaj manipulimit, mund të rrisin mundësitë për:
A. komprometimin e infrastrukturës kibernetike, përfshirë rrjetet e të dhënave, infrastrukturën elektronike dhe sistemet softuerike, dhe
B. përdorimin e operacioneve të informacionit në internet nga kundërshtarë dhe aktorë malinj për të minuar aleatët dhe interesat e Shteteve të Bashkuara, dhe
3. është në interesin e sigurisë kombëtare të Shteteve të Bashkuara të mbështesin sigurinë kibernetike dhe qëndrueshmërinë kibernetike të vendeve të Ballkanit Perëndimor.
b. Raport ndërinstitucional mbi sigurinë kibernetike dhe mjedisin e informacionit digjital në vendet e Ballkanit Perëndimor. Jo më vonë se 1 vit pas datës së miratimit të këtij Akti, Sekretari i Shtetit, në koordinim me Sekretarin e Mbrojtjes, Sekretarin e Sigurisë Kombëtare, dhe drejtuesit e agjencive të tjera federale përkatëse, do t’u paraqesë një raport komiteteve përkatëse të Kongresit dhe Komitetit për Shërbimet e Armatosura të Senatit, që përmban:
1. një përmbledhje të përpjekjeve ndërinstitucionale për të forcuar sigurinë kibernetike dhe qëndrueshmërinë kibernetike në vendet e Ballkanit Perëndimor,
2. një shqyrtim të mjedisit të informacionit në secilin vend të Ballkanit Perëndimor,
3. një shqyrtim të nismave ekzistuese kibernetike dhe digjitale të Qeverisë së Shteteve të Bashkuara që:
A. kundërshtojnë operacionet e ndikimit dhe mbrojnë zgjedhjet dhe proceset demokratike në vendet e Ballkanit Perëndimor,
B. forcojnë infrastrukturën e teknologjisë së informacionit dhe komunikimit, aksesin digjital dhe kapacitetin e sigurisë kibernetike në Ballkanin Perëndimor,
C. mbështesin demokracinë dhe lirinë e internetit në vendet e Ballkanit Perëndimor, dhe
D. ndërtojnë kapacitet kibernetik të qeverive aleate ose partnere të Shteteve të Bashkuara,
4. një vlerësim të shkëmbimit të informacionit mbi kërcënimet kibernetike ndërmjet Shteteve të Bashkuara dhe vendeve të Ballkanit Perëndimor,
5. një vlerësim të:
A. opsioneve që Shtetet e Bashkuara mund të përdorin për të mbështetur më mirë sigurinë kibernetike dhe qëndrueshmërinë kibernetike në vendet e Ballkanit Perëndimor përmes ndryshimeve në autoritetet aktuale të asistencës, dhe
B. avantazheve ose kufizimeve, si financim ose hapësirë zyre, të vendosjes së profesionistëve kibernetikë nga departamente ose agjenci të tjera federale në misionet diplomatike të Shteteve të Bashkuara në vendet e Ballkanit Perëndimor dhe ofrimit të trajnimit përkatës për Oficerët e Shërbimit të Jashtëm, dhe
6. çdo mbështetje shtesë e nevojshme nga Shtetet e Bashkuara për sigurinë kibernetike dhe qëndrueshmërinë kibernetike të këtyre aleatëve të NATO-s: Shqipëria, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut.
SEKSIONI 1280. Marrëdhëniet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.
a. Qëndrimi i Kongresit. Është qëndrimi i Kongresit që:
1. Marrëveshja mbi Rrugën drejt Normalizimit të Marrëdhënieve, e rënë dakord nga Kosova dhe Serbia më 27 shkurt 2023, me ndërmjetësimin e Bashkimit Europian, është një hap pozitiv përpara në avancimin e normalizimit ndërmjet dy vendeve,
2. Serbia dhe Kosova duhet të kërkojnë të bëjnë përparim të menjëhershëm mbi Aneksin e Zbatimit të marrëveshjes së përmendur në paragrafin 1,
3. sapo të jetë bërë përparim i mjaftueshëm mbi Aneksin e Zbatimit, Shtetet e Bashkuara duhet të shqyrtojnë avancimin e nismave për të forcuar marrëdhëniet dypalëshe me të dy vendet, që mund të përfshijnë:
A. vendosjen e dialogëve strategjikë dypalësh me Kosovën dhe Serbinë, dhe
B. avancimin e nismave konkrete për të thelluar lidhjet ekonomike dhe investimet me të dy vendet, dhe
4. Shtetet e Bashkuara duhet të vazhdojnë të mbështesin një marrëveshje përfundimtare gjithëpërfshirëse ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, të bazuar në njohjen e ndërsjellë.
b. Deklaratë politike. Është politikë e Qeverisë së Shteteve të Bashkuara që:
1. ajo nuk do të ndjekë asnjë politikë që mbron shkëmbimin e territoreve, ndarjen, ose forma të tjera të rishikimit të kufijve sipas vijave etnike në Ballkanin Perëndimor si mjet për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve ndërmjet shteteve në rajon, dhe
2. ajo duhet të mbështesë demokraci pluraliste në vendet e Ballkanit Perëndimor si mjet për të parandaluar rikthimin e konflikteve etnike që dikur karakterizuan rajonin.
SEKSIONI 1280A. Raporte mbi operacionet dhe fushatat malinje të ndikimit rus dhe kinez në Ballkanin Perëndimor.
a. Raporte të kërkuara. Jo më vonë se 180 ditë pas datës së miratimit të këtij Akti, dhe çdo dy vjet më pas, Sekretari i Shtetit, në koordinim me Sekretarin e Mbrojtjes, Drejtorin e Inteligjencës Kombëtare dhe drejtuesit e departamenteve ose agjencive të tjera federale, sipas rastit, do t’u paraqesë një raport komiteteve përkatëse të Kongresit, Komitetit të Përzgjedhur për Inteligjencën të Senatit, Komitetit për Shërbimet e Armatosura të Senatit dhe Komitetit të Përhershëm të Përzgjedhur për Inteligjencën të Dhomës së Përfaqësuesve, lidhur me operacionet dhe fushatat malinje të ndikimit rus dhe kinez të kryera në lidhje me vendet e Ballkanit që synojnë:
1. të minojnë institucionet demokratike,
2. të promovojnë paqëndrueshmëri politike, dhe
3. të dëmtojnë interesat e Shteteve të Bashkuara dhe të shteteve anëtare dhe partnere të NATO-s në Ballkanin Perëndimor.
b. Elementet. Çdo raport i paraqitur sipas nënseksionit a do të përfshijë:
1. një vlerësim të objektivave të Federatës Ruse dhe Republikës Popullore të Kinës lidhur me operacionet dhe fushatat malinje të ndikimit të kryera në raport me vendet e Ballkanit Perëndimor:
A. për të minuar institucionet demokratike, përfshirë planifikimin dhe zhvillimin e zgjedhjeve demokratike,
B. për të promovuar paqëndrueshmëri politike, dhe
C. për të manipuluar mjedisin e informacionit,
2. veprimtaritë dhe rolet e Departamentit të Shtetit dhe agjencive të tjera federale përkatëse në kundërshtimin e operacioneve dhe fushatave malinje të ndikimit rus dhe kinez,
3. një vlerësim të:
A. secilit rrjet, entitet dhe individ, në masën që ky informacion është i disponueshëm, të Rusisë, Kinës ose çdo vendi tjetër me të cilin Rusia ose Kina mund të bashkëpunojnë, që po mbështet këto operacione ose fushata malinje të ndikimit rus ose kinez, përfshirë ofrimin e mbështetjes financiare ose operacionale për veprimtari në një vend të Ballkanit Perëndimor që mund të kufizojnë lirinë e shprehjes ose të krijojnë barriera për akses në proceset demokratike, përfshirë ushtrimin e së drejtës për të votuar në një zgjedhje të lirë dhe të ndershme, dhe
B. rolin e secilit entitet në ofrimin e një mbështetjeje të tillë,
4. identifikimin e taktikave, teknikave dhe procedurave të përdorura në operacionet dhe fushatat malinje të ndikimit rus ose kinez në vendet e Ballkanit Perëndimor,
5. një vlerësim të ndikimit të operacioneve ose fushatave të mëparshme malinje ruse ose kineze të ndikimit që kanë synuar aleancat dhe partneritetet e Forcave të Armatosura të Shteteve të Bashkuara në Ballkanin Perëndimor, përfshirë efektivitetin e këtyre operacioneve ose fushatave në arritjen e objektivave të Rusisë dhe Kinës, përkatësisht,
6. identifikimin e secilit vend të Ballkanit Perëndimor ndaj të cilit Rusia ose Kina kanë kryer ose kanë tentuar të kryejnë një operacion ose fushatë malinje ndikimi,
7. një vlerësim të kapaciteteve dhe përpjekjeve të NATO-s dhe të secilit vend të Ballkanit Perëndimor për të kundërshtuar operacionet dhe fushatat malinje të ndikimit rus ose kinez të kryera në lidhje me vendet e Ballkanit Perëndimor,
8. përpjekjet e Shteteve të Bashkuara për të luftuar këto operacione malinje ndikimi në Ballkanin Perëndimor, përfshirë përmes Fondit për Kundërshtimin e Ndikimit Rus dhe Fondit për Kundërshtimin e Ndikimit Malinj të Republikës Popullore të Kinës,
9. një vlerësim të taktikave, teknikave dhe procedurave që Sekretari i Shtetit, në konsultim me Drejtorin e Inteligjencës Kombëtare dhe Sekretarin e Mbrojtjes, përcakton se ka gjasa të përdoren në të ardhmen në operacione dhe fushata malinje ndikimi rus ose kinez të kryera në lidhje me vendet e Ballkanit Perëndimor, dhe
10. veprimtari që Departamenti i Shtetit dhe agjenci të tjera federale përkatëse mund të përdorin për të rritur kapacitetin e Qeverisë së Shteteve të Bashkuara për të kundërshtuar operacionet dhe fushatat malinje të ndikimit rus dhe kinez në vendet e Ballkanit Perëndimor.
c. Forma. Çdo raport i kërkuar sipas nënseksionit a do të paraqitet në formë jo të klasifikuar, por mund të përfshijë një aneks të klasifikuar..
The post Fjalë për fjalë/ Ç’thotë ligji i firmosur nga Trump për autokracitë e Ballkanit appeared first on Lapsi.al.
