Udhëheqësit e BE-së po kërkojnë konsensus mbi një plan për t’u ofruar vendeve kandidate disa nga përfitimet ekonomike dhe politike të anëtarësimit, ndërsa ato lundrojnë në procesin disavjeçar të anëtarësimit në bllok.
Propozimi, i hartuar nga Franca dhe Gjermania , u prezantua përpara një takimi të presidentëve dhe kryeministrave në Mal të Zi të premten. Parisi dhe Berlini sugjeruan t’u ofrohet vendeve kandidate të Ballkanit Perëndimor statusi i vëzhguesit në institucionet e BE-së dhe qasje të kufizuar në Tregun e Përbashkët ndërsa ato përfundojnë procesin e pranimit.
Plani “nuk ra në vesh të shurdhër”, tha kryeministrja estoneze Kristen Michal pas bisedimeve në qytetin bregdetar të Tivatit. “Duhet ta fillojmë diskutimin të paktën sepse kur sheh rezultatin e [gjithçkaje] që po bën, punës së palodhur, reformave e kështu me radhë, atëherë motivimi yt për ta bërë atë është shumë më i lartë.”
Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia kanë aplikuar për t’u anëtarësuar në BE dhe kanë pritur prej vitesh ndërsa diskutohen kushtet. Ideja e dhënies së përfitimeve para-anëtarësimit këtyre vendeve shihet si një mënyrë për t’u siguruar që ato të mos zhgënjehen. Sipas dy diplomatëve me njohuri për bisedimet, të cilëve iu dha anonimiteti për të folur lirisht, udhëheqësit të premten ranë gjithashtu dakord se procesi i anëtarësimit në bllok duhet të bëhet shumë më i shpejtë.
Presidenti i Këshillit Evropian, António Costa, ishte i pari që mbështeti publikisht diskutimin e planit franko-gjerman. Pas bisedimeve të së premtes, ai u tha gazetarëve se reforma është në tryezë, duke sugjeruar “një lloj plani të ri për zgjerimin, në mënyrë që të ecet me shpejtësi drejt përfundimit të këtij procesi të bazuar në meritë”.
«Duket pozitive», tha një zyrtar i lartë i BE-së që punon për këtë çështje. «Tani duhet të shohim se çfarë mund të përfshijë konkretisht dhe të shohim se çfarë thonë të tjerët dhe të ndërtojmë konsensus».
Çantë e përzier
Mali i Zi, vendi pritës i samitit të së premtes, është i prirur të shmangë të qenit në listën e vendeve për të cilat po merren në konsideratë përfitime të pjesshme. Kryeministri Milojko Spajić tha se vendi i kishte “përmbushur të gjitha detyrimet e tij” për t’u bashkuar me BE-në dhe “do ta vendosim veten në një pozicion ku mund të gëzojmë të gjitha të drejtat dhe të marrim përsipër të gjitha detyrimet” e anëtarësimit të plotë.
Disa nga ata që janë më prapa në këtë proces janë të etur të gëzojnë përfitime ekonomike sa më shpejt të jetë e mundur. Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, tha në janar se një qasje me faza ndaj integrimit ishte një “ide e mirë” dhe se ai nuk kishte asnjë iluzion se anëtarët themelues të BE-së “janë të rriturit në familje që marrin vendimet e rëndësishme”.
Megjithatë, disa të tjerë janë të shqetësuar se ky veprim mund të krijojë vende të klasit të dytë që duhet të marrin urdhra nga Brukseli pa përfaqësim të duhur.
Ndërsa propozimi është menduar vetëm për Ballkanin Perëndimor, Ambasadori i Ukrainës në BE, Vsevolod Chentsov, paralajmëroi kundër çdo situate ku vendit të tij “i ofrohet gjithçka përveç vetë anëtarësimit: qasje në tregun e brendshëm, pjesëmarrje në programet e BE-së, angazhim institucional pa të drejtë vote dhe përfshirje graduale në politikat e Unionit”.
“Kjo krijon rrezikun e formimit të dy kategorive të vendeve kandidate: Ato për të cilat integrimi çon në anëtarësim dhe ato për të cilat integrimi rrezikon të bëhet një zëvendësim i anëtarësimit”, tha ai. “Ukraina nuk po kërkon trajtim të privilegjuar, por zbatim të barabartë të rregullave të dakordësuara.”
Sipas Michal të Estonisë, “qëllimi duhet të jetë gjithmonë anëtarësimi i plotë”. Gjithmonë do të ketë “pritjen që Evropa do t’i mbajë premtimet e saj dhe kur të përmbushen meritat, ju do të bëheni anëtar”, shtoi ai.
The post BE-ja po ecën drejt planit ‘anëtarësim të lehtë’ për vendet kandidate appeared first on Euronews Albania.
